το λάθος, του λάθους, τα λάθη...

 

Τι είναι λάθος;  Τι είναι σωστό; Συχνά κατηγορούμε τα παιδιά μας, τους γονείς μας, τους μαθητές μας, τον εαυτό μας για τα λάθη που ο καθένας ευθύνεται.

Θυμώνουμε, εκνευριζόμαστε για τα λάθη, ψέγουμε τους συνανθρώπους μας γιατί δεν κατάφεραν να τα αποφύγουν και συχνά δηλητηριάζουμε, εξαιτίας τους, τις ψυχές και τις σχέσεις μας. Το φοβερό είναι ότι πολλές φορές δεν παίζει ρόλο πόσο μικρό ή μεγάλο είναι ένα λάθος. Ενίοτε λέμε ότι είναι «το κερασάκι στην τούρτα», ώστε να δικαιολογήσουμε την έκρηξη.

Αλήθεια όμως ποιος ορίζει τι είναι λάθος και τι είναι σωστό; Αφθονούν τα παραδείγματα στοιχείων και συμπεριφορών που θεωρούνται λάθη σε μια κοινωνία, αλλά δεν θεωρούνται λάθη σε ένα διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο. Μεγάλη κουβέντα και βαθιά φιλοσοφική. Και σίγουρα δεν είναι δικαιολογία για τα δικά μου λάθη.

Γιατί τελικά τα λάθη που είναι πιο δύσκολο να συγχωρήσουμε είναι τα δικά μας λάθη. Μα ίσως κάτι να έχω μάθει από τα λάθη μου – και αυτά είναι πολλά – στιγμή δεν αρνήθηκα το πλήθος τους κι ας ντρέπομαι για αυτά. Αν έχω μάθει κάτι από τα δικά μου τα λάθη, αυτό είναι να δω τι έχουν να με διδάξουν. Και φυσικά να μελετήσω άλλες εναλλακτικές συμπεριφορές και αντιδράσεις, που θα μπορούσα να είχα, προκειμένου να είχα αποφύγει τα λάθη και τον πόνο που αυτά προκάλεσαν.

Δεν πετυχαίνει πάντα. Εξακολουθώ να κάνω λάθη, ενίοτε επαναλαμβάνω τα ίδια λάθη, μα πάντα προσπαθώ να τα αγκαλιάσω και να μάθω από αυτά.

Πάντως, κάποτε μια ψυχολόγος, όταν τη ρώτησα γιατί επαναλαμβάνω το ίδιο λάθος, μου απάντησε πως «μάλλον δεν έχω πάρει ακόμη το μάθημα που έχει να μου δώσει».

Το τέλος και το μάθημα

Το τέλος. Λέξη που κρύβει μέσα της τη λύπη αλλά και την αγαλλίαση. Πάνε τρία χρόνια από τότε που τελείωσε, κι ενώ στο μεταξύ έχουν αρχίσει και τελειώσει πολλά πράγματα, εγώ σε αυτό ξαναγυρίζω. Αυτό το τέλος αναμοχλεύω στο μυαλό μου.

Είναι το τέλος μίας μακροχρόνιας επαγγελματική συνεργασίας. Το διάλεξα εγώ για τους πολύ σωστούς λόγους σε μία χρονική στιγμή που τότε ένιωθα την πλέον κατάλληλη. 13 χρόνια εργαζόμουν σε αυτή την επιχείρηση και έδινα ψυχή και σώμα, έκανα μία δουλειά που αγαπώ και με αναζωογονεί, πάσχιζα με μεράκι να δώσω το καλύτερο με αυτό να προσφέρω παρόλο που ήξερα καλά πως όλος αυτός ο κόπος και υπερπροσπάθεια δεν θα μπορούσε να ανταμειφθεί. Για 13 χρόνια αισθανόμουν τυχερή που έκανα αυτό που αγαπούσα σε μία επιχείρηση με ευχάριστο περιβάλλον και κλίμα συνεργασίας. Έτσι έλεγα στον εαυτό μου κι έτσι πίστευα. Έκρυβα όλες αυτές τις στιγμές αγανάκτησης, ματαίωσης και λύπης από συναδέλφους, αφεντικά και μαθητές.

Πλέον νομίζω ότι έκανα λάθος το timing. Tο σωστό timing θα ήταν πολύ πολύ νωρίτερα.

Συχνά ένα τέλος συνεπάγεται και άλλα τέλη.

·       Το τέλος μιας σχέσης συνάγεται το τέλος μιας επαφής και μιας στήριξης.

·       Το τέλος μιας εκπαίδευσης συνεπάγεται το τέλος μιας ομάδας με δική της δυναμική.

·       Το τέλος μιας συνεργασίας συνεπάγεται το τέλος της καθημερινής επαφής και συχνά το τέλος της επαφής.

Νομίζω ότι υπαρχει εκείνη η δύναμη που σε δένει με ανθρώπους περισσότερο λιγότερο για μια φάση της ζωής σου και μετά χάνεσαι. Είναι κι αυτό ένα τέλος. Ελπίζεις ότι αν και οι συνθήκες σας χώρισαν, εσείς μπορείτε να παραμείνετε φίλοι, να έχετε μία όμορφη κουβέντα και να πίνετε ένα καφέ μία μπύρα που και που. Δεν είναι πάντα εφικτό και συχνά ούτε επιθυμητό εκατέροθεν.

Αν κάτι μου λείπει σήμερα από αυτήν την συνεργασία είναι η ευκαιρία μπορώ να γνωρίσω και να βοηθήσω κάθε χρόνο δύο τρεις μαθητές που θα θέλουν να είναι εκεί. Μου λείπουν, ακόμη, και εκείνες οι σύντομες ή λιγότερο σύντομες βόλτες μετά τη δουλειά με συναδέλφους, να μιλάμε περί ανέμων και υδάτων, να ανταλλάζουμε απόψεις και να χαλαρώνουμε από την πίεση της ημέρας.

Για μένα αυτό το τέλος ήταν αγαλλίαση και αναγνώριση της ανάγκης μου για αναγνώριση. Αν άλλαζα κάτι δεν θα ήταν το τέλος καλά η μεγαλύτερη δραστηριοποίηση μου μετά από αυτό, για μία νέα αρχή.

Τι είναι όμως εκείνο που με κάνει θέλω να μιλήσω για αυτό το τέλος σήμερα, 3 χρόνια μετά χωρίς καν να το έχω μετανιώσει; Είναι η αλλαγή οπτικής! Παίρνεις απόσταση και βλέπεις τα πράγματα πιο καθαρά. Κρατάς τα όμορφα, παίρνεις τα μαθήματά σου από τα υπόλοιπα κι ευγνωμονείς το τέλος για όσα σου προσέφερε!